Archief lezingen

Film:   Moerkapelle in 1959, 11-07-2017. Film van Sursum Corsa onder begeleiding van Ed Broer.

Op deze avond een film (zwart-wit en zonder geluid) over Moerkapelle in 1959.
Deze keer dus geen lezing, maar een film. De film wordt begeleid door Ed Broer.

De film is gemaakt door Johan Adolfs uit Twente die beroepsmatig van zo’n 1500 Nederlands dorpen een film gemaakt heeft. De heer Adolfs deed dit dan veelal in opdracht van een vereniging uit zo’n dorp. In Moerkapelle was het Sursum Corda (de plaatselijke christelijke zangvereniging) die de opdracht gegeven heeft. 
In de film wordt Moerkapelle van alle richtingen belicht. Daarnaast speelde heer Adolfs toen al goed in op commerciële belangen; diverse winkels en bedrijven uit die tijd zijn op deze film te zien. De film is eerder door Sursum Corda verkocht op video en ook op internet te vinden. Omdat de film begeleid wordt met commentaar van een kenner uitdie tijd en omdat het publiek ook meedenkt, maakt dit alles tot een bijzondere ervaring.

Lezing:  De toekomst van het Rottemeren gebied, 10-05-2017 door : Rien van der Vorm

Rien heeft eerder ook al presentaties bij onze stichting gehouden. Nu, heel wat jaren verder, zien we dat al veel dingen rondom de Rotte veranderd zijn; een tweede plas is aangelegd, Nesselande is bijna klaar, een internationale roeibaan is aangelegd e.d. De geschiedenis wordt dus onder onze ogen gemaakt. Omdat er nog steeds veel zaken gaande zijn (denk aan de Hennipgaarde, de overgang van het Recreatieschap naar Staatsbosbeheer, mogelijke woningbouw in de hoek van de Middelweg en de Rottekade), hebben we Rien gevraagd om stil te staan bij dit voor Zevenhuizen en Moerkapelle zo belangrijke gebied rondom de Rotte.

Lezing: Zevenhuizen-Moerkapelle, de Beeldenstorm (1566) en Alva’s ‘Bloedraad’ 11-04-2017 door: Sander Wassing 

Het Hollandse platteland in het oog van de (Beelden)storm?

In de zomer en herfst van 1566 raakten de gemoederen overal binnen de Nederlanden oververhit. Een explosieve mix van religieuze, sociale en economische spanningen kwam op vele plaatsen tot een uitbarsting. De Beeldenstorm die in de zuidelijke Nederlanden begon bereikte in de laatste week van augustus 1566 het graafschap Holland. Gedurende die week sloegen beeldenstormers toe in Delft, Leiden en Den Haag.

Ook voor de inwoners van Zevenhuizen-Moerkapelle waren deze roerige tijden nooit ver weg. Zo kreeg de pastoor van Berkel mannen uit Naaldwijk op bezoek die hem uitdaagden te disputeren met een predikant van de ‘nieuwe leer’. Men was er niet gerust op dat de beeldenstormers ook op het platteland zouden toeslaan. Uit voorzorg haalden de inwoners van Pijnacker, Berkel en andere dorpen ‘…die principale beelden ende ornamenten van die kercke uuyt die kercke deur vreese dat ijemandt van buyten die aen stucken souden mogen slaen ende vernielen.’

De Beeldenstorm verspreidde zich razendsnel en het Spaanse bewind in Brussel werd aan het wankelen gebracht. Wie in de zestiende eeuw schopte tegen de fundamenten van de Rooms-Katholieke Kerk schopte ook tegen de fundamenten van het regeringsgezag. Een antwoord van landsheer Filips II kon dan ook niet uitblijven: hij stuurde zijn belangrijkste generaal, de hertog van Alva, met een leger naar de Nederlanden om de orde te herstellen. Eenmaal aangekomen in Brussel stelde hij een speciale rechtbank samen om de beeldenstormers op te sporen en te bestraffen: de Raad van Beroerten, in de volksmond al snel bekend als de ‘Bloedraad’. Wat merkten dorpsbewoners van Zevenhuizen-Moerkapelle en de omliggende dorpen van deze turbulente periode? Wat was hun houding ten aanzien van de Beeldenstorm? Deden Alva’s commissarissen van de Raad van Beroerten ook hier onderzoek en werd Alva’s harde hand gevoeld door de dorpelingen? Tijdens de lezing komen deze en andere vragen uitgebreid aan de orde.

Lezing “kerkgebouw Vrijzinnig Protestanten 150 jaar”- 19-01-2017 door: Eric Cossee.
Op 13 januari 2017 is het 150 jaar geleden dat het kerkgebouw van de Vrijzinnige Protestan-ten als Remonstrantse Kerk in gebruik werd genomen.
Zevenhuizen kende sinds 1619 een grote Remonstrantse Gemeente. In dat jaar werd door de Dordtse Synode het remonstrantisme veroordeeld. De aanhangers hiervan – zij stonden een vrijere uitleg van de Bijbel voor dan de gereformeerde kerkleer – werden uit de Gerefor-meerde Kerk gezet en begonnen in het verborgene met eigen kerkvorming. De aldus ontsta-ne Remonstrantse Gemeente telde meer aanhangers dan de overgebleven Gereformeerde Kerk te Zevenhuizen. Remonstranten werden aanvankelijk vervolgd en vervolgens gedoogd, mits zij in het verborgene bleven samenkomen. De Remonstrantse Kerk verrees als schuil-kerk achter het huis aan de Dorpsstraat dat in 1640 werd aangekocht (tegenwoordig nummer 137). Met het verdwijnen van de turfwinning nam eind 18e eeuw het inwonertal van Zeven-huizen aanzienlijk af. Ook de Remonstrantse Gemeente deelde in deze neergang. Haar kerkgebouw werd te groot en tenslotte bouwvallig. In 1866 werd op een aangrenzend terrein, noordelijk van de oude kerk, een nieuw en kleiner bedehuis opgetrokken. Dit werd in 1954, na opheffing van de Remonstrantse Gemeente, door de Vereniging van Vrijzinnig Hervorm-den (tegenwoordig VVP7H) aangekocht, om deze plek voor de vrijzinnige prediking te be-houden.
Het kerkgebouw is inmiddels rijksmonument en werd in 1994 ingrijpend gerestaureerd. Naast kerkgebouw van de VVP7H fungeert het ook als trouwlocatie en voor culturele activiteiten.

Lezing: Van Ptolemaeus tot de Topografische dienst; De kartering van Nederland. – 11-10-2016 door Peter van der Krogt
In deze lezing wordt ingegaan op deze bijna 2000 jaar kartering van Nederland. Diverse kaarten worden besproken en getoond. Omdat oude kaarten tijdgebonden uitdrukkingsmiddelen zijn, die we niet zonder kennis van hun context kunnen gebruiken, zullen we voor een volledig begrip ervan de toenmalige opvattingen bij het vervaardigen van kaarten achterhalen. Wie waren verantwoordelijk voor het verzamelen van de informatie? Hoe is deze informatie verzameld? Voor welk doel werden de kaarten gebruikt?
De lezing wordt vanzelfsprekend rijk geïllustreerd met zo veel mogelijk voorbeelden uit de omgeving van Zevenhuizen, Moerkapelle en Oud Verlaat.

Lezing “Streekarchief Midden-Holland in een veranderende wereld ” – 12-07-2016 door Sigfried Janzing
Streekarchief Midden-Holland verkeert in een stroomversnelling, passend bij de tijdgeest. Rust is net als elders in de samenleving een schaars goed geworden”. Met deze twee zinnen begint het jaarverslag over 2015 van het Streekarchief Midden-Holland (SAMH).
In deze presentatie neemt Sigfried Janzing, directeur van het SAMH, ons mee in nut, noodzaak en taken van het streekarchief en wat het streekarchief voor u kan betekenen.
Na jaren van bezuinigen is het weer tijd om naar buiten te kijken. Daarom wordt in deze presentatie vooral ingegaan op die zaken die nu en in de nabije toekomst op het streekarchief afkomen. Zoals u zult horen is dit nogal wat en stellen deze kansen en bedreigingen het archief voor diverse dillema’s.
Als OZM zijn we één van de historische organisaties uit de regio die deelnemen in de klantenadviesraad van het SAHM. Wij bewaken dus vanuit klantperspectief het reilen en zeilen van het streekarchief.

“De overval op het jachthuis” – 26-05-2016 door Jaap van Rij
Bijna alle donateurs kennen het verhaal over de gebeurtenissen in de laatste dagen van WOII in en bij het Jachthuis. Jaap van Rij jr., de zoon van de bij die strijd omgekomen Opperwachtmeester Jaap van Rij sr., heeft tijdens deze avond verteld over zijn persoonlijk ervaringen die dag, over zijn onderzoek naar de achtergrond van deze gebeurtenissen, én hij liet een film van een kwartier zien over dit onderwerp. Deze lezing maakte onderdeel uit van de jaarlijkse donateursavond van OZM.

Lezing “Vaarwegen in Holland” – 12-04-2016 door Dolph Blussé
De heer Dolph Blussé heeft die dinsdagavond in de koffiehoek voor een grote gezelschap een zeer interessante lezing/presentatie gehouden over de historische vaarwegen in Holland tijdens de middeleeuwen. De lezing ging o.a. over de ontwikkeling van de vaarwegen, de groei van de scheepvaart in de latere Middeleeuwen en welke vaarwegen nu nog te zien en te gebruiken zijn.

“Dirk Smits en de Rottestroom”- 19-11-2015 door E.H. Cossee
Deze lezing werd georganiseerd door de Vereniging van Vrijzinnige Protestanten te Zevenhuizen, in samenwerking met de Stichting Oud Zevenhuizen-Moerkapelle.
Dirks Smits (1702-1751) was dichter en maakte deel uit van het door Rotterdamse Remonstranten opgerichte dichtgenootschap ‘Natura en Arte’. Hij werd bekend door zijn gedicht ‘De Rottestroom’ (1750). Hieraan wordt gerefereerd op het naambord van de Dirk Smitskade in de Eendragtspolder. In deze lezing wordt ingegaan op het leven van Dirk Smits zelf en het milieu waaruit hij afkomstig was. Het boek De Rottestroom komt uitgebreid aan de orde door het toelichten van de zinnebeeldige prenten, het nader uitleggen van de topografische kaart en het voorlezen van delen van dit werk.
Deze lezing vond plaats in het kerkgebouw van de voormalige remonstrantse kerk aan de Dorpsstraat 139 te Zevenhuizen.

 “Geschiedenis hervormde kerk Zevenhuizen” – 13-10-2015  door Adri den Boer
Deze presentatie is een vervolg (op verzoek) van de presentatie van 2014 over de N.H. kerk van Moerkapelle.
Oude plaatjes en teksten zijn soms verrassend, maar bijvoorbeeld ook een nieuwere foto van het dichtwerk op de naoorlogse torenklok is dat al voor velen. Het beroemdste onderdeel van het gebouw is het uit 1593 daterende koorhek uit de Rotterdamse Sint Laurenskerk. Toen voor die kerk in 1715 een koperen koorhek werd gemaakt kreeg Moerkapelle het oude hek. In 1940 overleefde dat koperen exemplaar het bombardement niet en men wilde daar heel graag het oude houten hek terug hebben. Dat ging niet door! Het werd wel intern verplaatst én gerestaureerd. Ook de oorspronkelijke tekst werd daarbij in ere hersteld. Beide versies worden getoond, net zoals plaatjes van enkele Laurenskerk-interieurschilderijen van voor 1715. Met het houten hek er dus op afgebeeld. Het zijn maar voorbeelden.

“Aderlaten of Haarlemmerolie” – 14-07-2015 door Joke Kraal
De lezing heeft als thema de geschiedenis van de gezondheidszorg in Nederland, met veel specifieke voorbeelden uit Gouda.
De lezing start met enkele feiten uit de Oudheid die met gezondheid en hygiëne te maken hebben, maar waar mensen toen de achtergrond niet van begrepen. Hypocrates wordt genoemd; een arts uit het oude Griekenland uit de 4de eeuw voor Chr. en Galenus een Romeinse arts uit de 2de eeuw na Chr.
Verder wordt ingegaan op de gezondheidszorg vanaf de 14de tot de 20ste eeuw. Welke ziekten heersten er? Wat wist men van hygiëne? Wie verzorgden / behandelden de zieken? Welke behandelingen paste men toe? Welke liefdadigheidsinstellingen waren er? Welke uitvindingen leidden tot de huidige mogelijkheden binnen de gezondheidszorg?
Het verhaal wordt verluchtigd door afbeeldingen van schilderijen, tekeningen, en foto’s van oude gebouwen en gevelstenen, die aan vroeger herinneren.

 “Geschiedenis van Ommoord” – 12-05-2015 door Agnes Reichardt
Ommoord kent een bewonersvereniging genaamd Heidebes. De historische commissie van deze vereniging onderzoekt, registreert en publiceert over de geschiedenis van Ommoord. Zo is een historisch boekje verschenen over de Ommoordse weg. De geschiedenis van dit gebied is nauw verwant met die van Oud Verlaat en omgeving.Tijdens deze presentatie laat Agnes Reichardt de geschiedenis van Ommoord door de eeuwen heen de revue passeren, door middel van veel illustraties zoals foto’s en landkaarten.

“Koffie en koffieproeverij” – 14-04-2015 door Floor de Ruiter
Floor de Ruiter, winkelier van de koffiewinkel “Masters Tea &Coffee” aan de Dorpsstraat geeft deze avond een lezing over koffie. Zo komen bijvoorbeeld de diverse soorten koffie en de geschiedenis van koffie aan bod. Tevens is er een koffieproeverij.

“Geschiedenis hervormde kerk Moerkapelle” – 14-10-2014 door Adri den Boer
Onder de titel “De dorpskerk van Zevenhuizen” zal streekhistoricus Adri den Boer een presentatie houden over de geschiedenis van de N.H. Kerk te Zevenhuizen.
Oude plaatjes, dito teksten en hun toelichting zijn soms verrassend, maar ook een recente rondgang door de kerk toont onbekende beelden. Bijvoorbeeld foto’s van de torenklokken, maar ook van ‘middenstandsgraffity’ met namen van timmerlui, schilder, smid en loodgieter op verborgen plaatsen. Vergelijken van oud en nieuw bij dit monument laat zien dat, waar nu boven een zijdeur een steen met het jaartal 1636 zit, dat op een prent uit 1729 het jaartal 1699 is: het jaar van de dorpsbrand en het dorpsherstel. Het zijn maar voorbeelden.

“De Rotte van Wilde Veenen tot wereldhaven” – 2-04-2014 door Koos Termorshuizen
In 2013 is het prachtige boek “De Rotte, van Wilde Veenen tot Wereldhaven” verschenen.
De auteur van dit boek, Koos Termorshuizen, ging in zijn presentatie nog eens in op diverse interessante zaken omtrent deze, voor onze dorpen belangrijke, rivier. Ook zaken die het boek niet gehaald hebben komen aan bod.

Film “Koninklijk bezoek Zevenhuizen 1968” – 8-05-2013 Met inleiding en onder begeleiding van Marrie Krijgsman
Deze film toont het bezoek van Koningin Juliana aan Zevenhuizen in 1968. Vooral de optocht van de diverse verenigingen door de Dorpsstraat en langs de Koniging is  redelijk compleet in beeld gebracht.  Marrie Krijgsman heeft haar herinneringen bij die dag bij haar eigen exemplaar (er zijn er nog een paar in omloop) met het publiek gedeeld.

“Van de Vader des Vaderlands naar Beatrix, koningin der Nederlanden” – 9-5-2012, door Catharina ter Laan 
In de Vierkap te Oud Verlaat een presentatie over het Koninklijk Huis. Met het nodige enthousiasme passeert de historie van ons Koninklijk huis op hoofdlijnen de revue.

De geschiedenis van Dekker BV – 11-5-2011, door hr. Roos 
Het bedrijf van onze grootste sponsor bestaat ruim 80 jaar. Een mooie gegelenheid om op lokatie, dus in het bedrijf Dekker zelf, een donateursavond te houden met als onderwerp voor na de pauze: de historie van het bedrijf. De leiding is nu in handen van de 3e generatie Dekker.

100 jaar Ottevanger in Moerkapelle – 28-4-2010, door D. Ottevanger

Een 100% Moerkapels bedrijf dat ook nog eens zo’n 100 jaar bestaat. De donateursavond wordt deze keer op de bedrijfslokatie aan de Moerkapelse Zijde door Ottevanger BV geregeld. Dick Ottevanger vertelt over de historie vanaf het begin rond 1909 als molenmakersbedrijf, tot aan het heden waarin Ottevanger machinefabriek een internationaal bedrijf is dat grote silo’s maakt. Hierbij staat nu de 4e generatie Ottevanger aan het roer. 

Waterbeheersing rond  de Rotte: verleden, heden en toekomst – 23-4-2009, door mw. Welzenes en hr. Wijnstekers

Omdat we deze keer onze donateursavond weer in Oud Verlaat hielden leek het ons een goed idee om de Rotte centraal te stellen als thema. Na de pauze spraken dan ook twee medewerkers van het hoogheemraadschap. Een deel van lezing ging over de historie van het waterschap zelf en het andere deel ging over de huidige activiteiten van het waterschap en de plannen die er zijn m.b.t. het beheer van de Rotte in de nabije toekomst.

Herinneringen aan Zevenhuizen in de jaren ’60 en ’70 -17-4-2008, door Nico Dirkzwager
De voormalig schoolmeester en directeur van de Openbare Lagere school in Zevenhuizen nam ons op zeer geanimeerde wijze mee naar het Zevenhuizen van de jaren 60 en 70. Uit persoonlijke ervaringen werden prachtige verhalen en anekdotes aan elkaar geregen. 

De geschiedenis van het melkrijden in Zevenhuizen, Moerkapelle en Oud Verlaat. 19-04-2007, door Dick van Vliet
De familie van Vliet is meer dan 70 jaar melkrijder geweest in alle drie de keren van Zevenhuizen-Moerkapelle. Dit persoonlijke verhaal is daarmee tot een stuk geschiedenis van onze dorpen geworden. Tijdens de presentatie worden ook diverse voorwerpen uit de melkrijderij getoond. 

Ontwikkelingen in de Eendragtspolder – 5-04-2006, door Hans Sytsema 
De komende jaren zijn er grootse plannen met de Eendragstpolder. Op deze ontwikkelingen, een waterberging en een roeibaan, wordt nader ingegaan. Maar ook het archeologisch onderzoek wat hieraan voorafging, is interessant; bijvoorbeeld dat op 4 á 5 meter diepte sporen van bewoning in deze polder zijn aangetroffen.  

Over oude schaatsen en klompschaatsen -13-4-2005, door de heer Kolbach
 De presentatie ging over de historie van het schoonschaatsen. Daarbij weren diverse soorten schaatsen als illustratie getoond. Ook werd er een kort filmpje vertoond waarin de edele kunst van dit schoonschaatsen duidelijk te zien was; zelfs in klederdracht. 

De historie van het Rottemeren gebied vanuit het perspectief van de natuur en de natuurontwikkeling. 14-04-2004, door Rien van der Vorm
Rien van der Vorm is voorzitter van de Natuur- en Vogelwacht Rotta. Vanuit dit perspectief wordt ingegaan op de historie van het Rottemerengebied; o.a. dat van het Korenmolengat. Er wordt zo’n 8000 jaar teruggegaan in de tijd. Ook wordt ingegaan op de toekomstige ontwikkelingen, waarbij deze vaak als een bedreiging van het gebied gezien kunnen worden.

De cyclus van melk. 15-10-2003, door Dick van Vliet
In de Vierkap wordt een film vertoond over melk. De film start met het melken op de boerderij, daarna het vervoer van de melk naar de fabriek en tenslotte de verwerking van de melk in de fabriek. De heer Dick van Vliet is zelf melkrijder geweest en zal de film van commentaar voorzien. Veel boerderijen uit Zevenhuizen en oud Verlaat passeren de revue.

Een film uit de jaren ’50 in opdracht gemaakt van de Kleine Trompetter en ingesproken door Jan de Ruiter 23-04-2003
Een 8-mm film over het dorpsleven in Zevenhuizen in de jaren ’60. 23-04-2003 door Johan de Ruiter.

De film uit de jaren ’50 handelt over het dorpsleven in Zevenhuizen en Oud Verlaat met hun diverse verenigingen en instellingen. O.a. een koninginnedagparade en de vrijwillige brandweer. Bij de film over de jaren ’60 geeft Johan de Ruiter ook een korte toelichting over de totstandkoming van deze film.

Video over Moerkapelle in de  jaren ’60 van de heer Max Kadiks,16-10-2002
Filmpje van bezoek koningin Juliana aan Moerkapelle in 1965, 16-10-2002, met toelichting van Arie Boertje
Causerie over historie van het Rottemerengebied, 16-10-2002, door Rien vd. Vorm
Door het grote succes van de twee films is de presentatie van Rien van der Vorm sterk ingekort. Deze presentatie wordt op een later moment opnieuw ingepland. 

Causerie “Het ambachtelijke van een heerlijk tijdverdrijf” 18-10-2001, door Jac. Piepenbrock
Een causerie over wat we elkaar kunnen leren bij het zoeken in originele informatiebronnen.

Films over de Molenviergang 4-04-2001, door Johan Ottevanger
Een paar oudere films over de Molenviergang waarbij één film van een koninklijk bezoek. Dit met toelichting van Johan Ottevanger.

Keramische dakpannen, kleine monumenten.  24-10-2000, door A. Schellingerhout
De geschiedenis van de dakpan en de diverse soorten dakpannen. Het ontstaan en het gebruik door de jaren heen. Dit aan de hand van zijn eigen verzameling dakpannen.

Film over Zevenhuizen in de jaren ’60.  30-03-2000, door de hr. Jalink
Dhr. Jalink was in dienst van de gemeente Zevenhuizen en hoofd van de technische dienst. Op deze film veel bekende dorpsbeelden en ook personen.

“Oude gereedschappen te kust en te keur” 4-11-1999, door P. Anker
Over zijn collectie met oud gereedschap en oude gebruiksvoorwerpen.  

“Opgegraven” 31-03-1999, door R. de Graad
Over opgravingsactiviteiten in de Dorpsstraat van Zevenhuizen. Het betreft het pand van Engelenvaart aan de Dorpsstraat 45. Hierbij is een mannenschoen gevonden uit de 1e helft van de 16e eeuw.